|

Мафҳумҳои асосии системаҳои идоракунии базаи маълумот

Тартибдиханда: admin

Дохил кард: Алишер Фозилов

Санаи дохилгардида: 2017-09-05

Системаи идоракунии базаи маълумот (СУБД, DBMS – Data Base Management System) гуфта барнормаеро меноманд, ки барои сохтан ва бурдани базаи маълумот пешбинӣ шудааст, инчунин ташкили дастрасӣ ба маълумот ва коркарди онро дар назар дорад.
Зери мафҳуми базаи маълумот (БД, DB – Data Base) маҷмўи маълумотҳоеро дар назар доранд, ба соҳаи фаннии муайян таалуқ доранд ва ба таври муайян дар барандаи моддӣ, одатан  бо воситаҳои СИБМ ташкил карда шудаанд.
Базаи маълумот мувофиқи модели маълумот ташкил карда мешавад, ки аз ҷониби СИБМ дастгирӣ карда мешавад. Модели релятсионӣ (англ. Relation – отношение) яке аз моделҳои паҳншудатарин мебошад, ки дар СИБМ–ҳои муосир истифода мешавад. Модели релятсионӣ ба ташкили маълумотҳо ба намуди ҷадвали дученакаи росткунҷа равона карда шудааст.
Мутобиқи  модели релятсионӣ истилоҳоти (терминология) стандартии назарияи муносибатҳои зерин истифода мешавад:
Ҷадвали дученака ҳамчун муносибат муайян карда мешавад. Сутунҳои ҷавдалро майдонҳо меноманд(ё домен), сатрҳо бошад – сабт (ё кортеж).
Калиди аввала (ё танҳо калиди ҷадвал) гуфта як ё якчанд майдонҳоеро меноманд, ки ҳар як сабтро ҳаммаъно (однозначно) муайян мекунанд. Агар калиди аввала аз як майдон иборат бошад, он калиди оддӣ мебошад (простой), агар аз якчанд майдон – таркибӣ. Калиди дуюмин (вторичный) – ин майдоне мебошад, ки таркиби он метавонанд дар сабтҳои гуногун такрор ёбанд. , яъне он ягона (уникальный) намебошад.
Алоқаи байни ҷадвалҳо дар модели релятсионӣ аз рўи баробарии таркиби майдонҳои мутобиқ муайян карда мешавад. Чунин майдонҳо дар ҷадвалҳои гуногун нақши калиди беруна ё калиди алоқаро мебозанд.
Маҷмўи ҷадвалҳои релятсионӣ, ки ба таври мантиқӣ пайваст шудаанд ва соҳаи муайяни фанниро инъикос менамоянд, базаи маълумоти релятсиониро тафшкил менамоянд (РБД).
СИБМ Аccess    ба системаҳои идоракунии базаи маълумоти типи релятсионӣ дохил мешавад, ки дар муҳити Windows кор мекунад. Ин маҳсулоти барномавӣ қисми асосии пакети офис Microsoft Office Professional ба ҳисоб меравад.
Объектҳои Аccess:
Ҷадвалҳо асоси базаи маълумотро ташкил медиҳанд, ва барои нигаҳдории информатсия оиди объектҳои соҳаи фаннӣ пешбинӣ шудааст.
Дархостҳо воситаи интихоби маълумоти лозима аз як ё якчанд ҷадвалҳои базаи маълумот мебошанд.
Формаҳо варианти электронии формаҳои ҷисмонии ҳуҷҷатҳо мебошад. Онҳо барои дохилкунӣ, азназаргузаронӣ ва тағйирдиҳии маълумот пешбинӣ шудаанд.
Ҳисоботҳо барои таъсиси ҳуҷҷатҳои баровардашаванда истифода меавшанд, ки барои баровардан ба экран, принтер ё ба файл пешбинӣ шудаанд.
Макросҳо тавсифи (описание) амалҳое, ки бар ҷавоби баъзе ҳодисаҳо бояд иҷро шаванд, дар бар мегирад. Ҳар як амал бо макрофармон иҷро мешавад.
Модулҳо барномаҳоро дар забони Visual Basic –ро дорад, ки аз ҷониби истифодабаранда барои баамалбарории ҳолатҳои ғайристандарти коркарди маълумот дар масъалаҳои истифода баранда, коркард мешаванд.

  • Барои сохтани объектҳои базаи маълумот (ҷадвалҳо, дархост, форма, ҳисобот)  воситаҳои диалогии графикии махсусгардонидашуда, ки конструктор(Design),  ном дорад, инчунин барномаҳо – мастери Access (Wizard) истифода мешаванд. Дар қатори воситаҳои диалогии сохтани объектҳои базаи маълумот,   Аccess воситаҳои барномасозӣ низ дорад: 
  • SQL(Structured Query Language) – структурированный язык запросов;
  • язык  макрокоманд;
  • VBA  (Visual Basic for Applications) - объектно-ориентированный язык программирования.

Сохтани калиди аввала. Пайватастани ҷавдалҳо
Барои муайян намудани калиди аввала бояд майдонеро ҷудо намуд, киба сифати калиди аввала истифода мешавад ва фармони Правка – Ключевое поле- ро иҷро намуд.  Дар атрофи қисми ҷудокунии майдони мазкур нишонаи бо тасвири калид бояд пайдо шавад.
Алоқаи байни ҷадвалҳо дар оинаи диалогии «Схема данных» иҷро мешаванд. Ин схема намуди графикии базаи маълумот буда, ҷадвалҳо ва алоқаи байни онҳоро инъикос менамояд.
Барои пайвасти ҷадвалҳо бояд чунин амалҳоро иҷро намуд (ҳамаи оинаҳои ҷадвалҳо бояд пешаки пўшида шуда бошанд):

  • Иҷрои фармони «Сервис – Схема данных» ё пахш намудани тугма дар панели инструментҳо;
  • Дар оинаи диалогии пайдошуда «Добавление таблицы» ҷадвалҳоеро илова менамоем, ки ба схема пайваст намудан лозим аст ва тугмаи «Добавить»- ро пахш менамоем ва баъд тугмаи «закрыть».
  • Интихоби майдони алоқаи як ҷадвал ва онро бо воситаи муш ба майдони мувофиқи ҷадвали дуюм мебарем.

Алоқаи байни ҷадвалҳо танҳо дар асоси майдонҳои мувофиқ таъсиси дода мешаванд, дар ин майдонҳо типи маълумот бояд мувофиқат намояд. Ба ғайр аз ин майдонҳои пайвастшавандаи типи ададӣ бояд хусусияти якхелаи «Размер поля» дошта бошанд.

Дидан карданд: 2095

Мавзӯъҳои монанд:

Мафхуми умумии SQL, типи маълумот ва воситахои муайянкардани доменхо. Таърихи кутохи SQL

Ҳисоботҳо

Сохтан ва таҳрири майдонҳои алоқаманд

Сохтани навиштаҷот

Формаҳо ва сохтори онҳо. Кор бо формаҳо

Кор бо дархостҳо. Дархостҳои ҷамъбастӣ

Кор бо дархостҳо. Ҳисоббарорӣ дар дархостҳо

Кор бо дархостҳо. Дархост бо параметрҳо.

Кор бо объекти базаи маълумот: дархостҳо. Дархости интихобӣ

Мафҳуми «робита» дар СИБМ Соз кардани робитаи байни ҷадвалҳо.

Коментари дохил карданд:


Коментарии худро дохил кунед!

Суммаи ин ададҳоро нависед: